فاطمه رهبر یزدی فعال حوزه گردشگری و رسانه در یادداشتی با اشاره به اینکه اگر جهانگردی نبود، شاید بسیاری از آنچه امروز در نقشه قدرت جهان می‌بینیم، شکل دیگری داشت، نوشت: حتی آمریکا، با همه جایگاهی که امروز در جهان دارد، بخشی از داستان شکل‌گیری تاریخی خود را مدیون سفر دریانوردانی است که از آن سوی اقیانوس‌ها به سرزمین‌های ناشناخته رفتند.

البته سرزمین آمریکا پیش از ورود اروپاییان، محل زندگی تمدن‌ها و جوامع بومی متعددی بود، اما سفر کریستف کلمب در سال ۱۴۹۲ و پس از آن سفرهای دریایی اروپاییان، نقطه عطفی در تاریخ ارتباط اروپا با قاره آمریکا شد و به دنبال آن، مناسبات اقتصادی، سیاسی و جغرافیایی جهان برای قرن‌ها تغییر کرد.

این فقط داستان کلمب نیست. واسکو داگاما برای یافتن مسیر دریایی هند حرکت کرد و راهی را گشود که معادلات تجارت میان اروپا و آسیا را تغییر داد. دریانوردان اروپایی در جست‌وجوی مسیرهای تازه، سرزمین‌ها و بازارهای جدید را شناختند و اطلاعات جغرافیایی به بخشی از قدرت سیاسی و اقتصادی دولت‌ها تبدیل شد.

اروپا خیلی زود متوجه شد که سفر فقط رفتن از نقطه‌ای به نقطه دیگر نیست. شناخت جغرافیا، شناخت ملت‌ها، پیدا کردن مسیرهای تجاری و دسترسی به سرزمین‌ها و بازارهای تازه می‌توانست به قدرت منجر شود. به همین دلیل، عصر اکتشافات جغرافیایی را نمی‌توان از تاریخ قدرت‌گیری کشورهای اروپایی جدا کرد.

البته این روند، روی تاریک خود را نیز داشت. بسیاری از این سفرها در ادامه با استعمار، تصرف سرزمین‌ها و آسیب‌های گسترده به جوامع بومی همراه شد. بنابراین تاریخ جهانگردی و اکتشاف، همزمان تاریخ ارتباط ملت‌ها و بخشی از تاریخ توسعه قدرت‌های استعماری نیز هست.

اما یک نکته در این میان قابل تأمل است؛ سفر، جهان را به هم نزدیک کرد و شناخت جهان را به یک قدرت تبدیل کرد.

امروز شرایط تغییر کرده است. گردشگری دیگر به معنای کشف سرزمین‌های ناشناخته نیست. امروز انسان‌ها سفر می‌کنند تا فرهنگ‌ها را بشناسند، تجربه کنند و با مردم کشورهای دیگر ارتباط برقرار کنند. گردشگر، فقط یک مسافر نیست؛ او بخشی از تجربه‌ای است که می‌تواند تصویر یک کشور را در ذهن دیگران شکل دهد.

از همین منظر، جایگاه گردشگری برای کشورهایی مانند ایران که تمدن، تاریخ و فرهنگشان در جهان خیره کننده است و امروز به مناسبات مختلف سیاسی، فرهنگی و اقتصادی بخش قابل توجهی از توجه دنیا را به خود جلب کرده‌اند فقط با گردشگری می‌توانند در جهان معرفی شوند.

ایران از نظر تاریخی و فرهنگی ظرفیت‌های گسترده‌ای برای جذب گردشگر دارد و سفر می‌تواند یکی از راه‌های آشنایی مستقیم مردم جهان با جامعه و فرهنگ ایران باشد.

شاید امروز لازم باشد گردشگری را فقط در چارچوب درآمد و اشتغال نبینیم. گردشگری می‌تواند فرصتی برای معرفی فرهنگ، گفت‌وگو میان ملت‌ها و ایجاد تصویری واقعی‌تر از کشورها باشد.

ایران نیز برای دیده شدن در جهان، پیش از هر چیز نیازمند آن است که امکان دیده شدن واقعی خود را فراهم کند؛ نه فقط از طریق خبر و تصویر، بلکه از مسیر حضور انسان‌ها، سفر و تجربه مستقیم و تامین شرایط لازم برای حضور گردشگران از تمام جهان. 

جهان امروز با سفر به هم نزدیک‌تر شده است. همان سفری که روزگاری نقشه جهان را تغییر داد، امروز می‌تواند به جای فتح سرزمین‌ها، راهی برای شناخت انسان‌ها باشد.

شاید به همین دلیل باشد که گردشگری را نباید فقط صنعت سفر دانست. گردشگری، بخشی از تاریخ ارتباط انسان با جهان است؛ تاریخی که هنوز ادامه دارد.

انتهای پیام/